ارائه گزارش وزیر امور خارجه درباره ی اجرای برجام
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی Ùˆ سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی از ارائه گزارش وزیر امور خارجه در مورد «روند اجرای برجام» به این کمیسیون تا پایان دهه سوم Ùروردین خبر داده بود.
همزمان عضو کمیسیون امنیت‌ملی Ùˆ سیاست‌خارجی مجلس نیز Ú¯Ùت Û±Û² اردیبهشت گزارش سه ماهه اجرای برجام در کمیسیون امنیت قرائت می‌شود. 21 مهرماه، نمایندگان مجلس با Û±Û¶Û± رأی مواÙÙ‚ Ùˆ ÛµÛ¹ رأی مخالÙØŒ جزئیات Ø·Ø±Ø Ø§Ù‚Ø¯Ø§Ù… متناسب دولت در اجرای برجام را تصویب کردند. طبق تبصره 1 ماده واØده قانون «اقدام متناسب Ùˆ متقابل دولت جمهوری اسلامی ایران در اجرای برجام»، وزیر امور خارجه موظ٠است روند اجرای تواÙقنامه را هر «سه ماه یک بار» به کمیسیون امنیت ملی Ùˆ سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی گزارش دهد. در عین Øال نایب رئیس كمیسیون امنیت ملی Ùˆ سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی در Ú¯Ùت‌وگو با «ایرنا» انتشار گزارش عملكرد سه ماهه برجام را «خلا٠قانون Ùˆ غیراخلاقی» خواند Ùˆ Ú¯Ùت برخورد لازم در این راستا انجام می‌شود.به گزارش «ایسنا» Øسن قشقاوی معاون کنسولی، امور مجلس Ùˆ ایرانیان وزارت امور خارجه Ùˆ نماینده ادوار مجلس با اشاره به اهمیت پرونده برجام در سیاست‌های کلان دولت Ú¯Ùت: «نمایندگان نگرانی‌های بØÙ‚ÛŒ در مورد تÙاهم برجام داشتند Ùˆ وزارت امور خارجه ابهامات Ùˆ ایرادات نمایندگان را پاسخ داده است.»او ادامه داد: «دستگاه دیپلماسی به دور از دیدگاه‌های متÙاوت به Ø´Ú©Ù„ÛŒ منظم، دقیق Ùˆ زمان‌بندی شده با مجلس شورای اسلامی در مورد تواÙÙ‚ برجام تعامل داشته است.» قشقاوی ضمن تاکید بر اینکه وزارت خارجه تا کنون قصوری در مورد زمان‌بندی مدنظر مجلس شورای اسلامی نداشته است، Ú¯Ùت: «بر اساس قانون برجام، وزارت خارجه موظ٠است هر 3 ماه به کمیسیون امنیت ملی Ùˆ سیاست خارجی گزارش دهد Ùˆ در 6 ماه نیز کمیسیون گزارش خود را به صØÙ† علنی مجلس شورای اسلامی ارائه کند.»او اÙزود: «براساس برنامه از پیش تعیین شده 26 Ùروردین آقای ظریÙØŒ وزیر امور خارجه گزارش نظارتی سه ماه نخست اجرای برجام را به مجلس ارسال کرده است.» قشقاوی Ú¯Ùت: «طبق زمان‌بندی Ùˆ دعوت‌های صورت گرÙته، وزارت خارجه آماده پاسخگویی به مجلس شورای اسلامی است تا قانون برجام به دقیق‌ترین Ø´Ú©Ù„ ممکن اجرا شود.» این نماینده ادوار مجلس در رابطه با انتشار خبری مبنی بر Øضور عراقچی در کمیسیون امنیت ملی Ùˆ سیاست خارجی مجلس جهت ارائه گزارش Ú¯Ùت: «همانگونه Ú©Ù‡ سخنگوی وزارت امورخارجه بیان کرد ما دعوتنامه‌ای از مجلس دریاÙت نکرده بودیم.» او اÙزود: «این موضوع را اعضای کمیسیون امنیت ملی وسیاست خارجی مجلس نیز می‌توانند تصدیق کنند Ú©Ù‡ دعوتنامه‌ای برای وزارت خارجه ارسال نشده بود.» او در رابطه با مکانیسم نظارت بر Ù†Øوه اجرای برجام Ú¯Ùت: «کمیته نظارت بر تواÙÙ‚ برجام زیر نظر شورای امنیت ملی تشکیل Ùˆ Ùعالیت می‌کند Ùˆ برهمین اساس جلسات متعدد Ùˆ منظمی تاکنون تشکیل شده است.» قشقاوی در ØªØ´Ø±ÛŒØ Ø±ÙˆÙ†Ø¯ قانونی نظارت Ú¯Ùت: «اگر بخواهیم چارچوب قانونی آن را در نظر بگیریم همان مکانیسمی Ú©Ù‡ در مصوبه قانونی وجود دارد مبنای عمل است، تنها مواضع سخنگوی کمیته پیگیری برجام قابل اعتنا است.» او Ú¯Ùت: «وزارت خارجه در رابطه با ارائه گزارش هرگز مشکلی با کمیسیون امنیت ملی Ùˆ سیاست خارجی مجلس نداشته Ùˆ ندارد.»
قرائت گزارش سه‌ ماهه در 12 اردیبهشت
همزمان عضو کمیسیون امنیت‌ملی Ùˆ سیاست‌خارجی مجلس Ú¯Ùت: Û±Û² اردیبهشت گزارش سه ماهه اجرای برجام در کمیسیون امنیت قرائت می‌شود. سیدØسین نقوی‌Øسینی در Ú¯Ùت‌وگو با خبرگزاری تسنیم، از ارائه گزارش سه ماهه اجرای برجام از سوی وزارت خارجه به کمیسیون مربوطه‌اش خبر داد Ùˆ Ú¯Ùت: این گزارش امروز (دیروز) ØµØ¨Ø Ø¨Ù‡ کمیسیون ارائه شد. او درباره Øضور مسوولان وزارت خارجه در کمیسیون امنیت مجلس برای پاسخگویی به سوالات اØتمالی نمایندگان، تاکید کرد: «متن گزارش ارائه شده از سوی دستگاه دیپلماسی در اولین جلسه کمیسیون Ú©Ù‡ یکشنبه 12 اردیبهشت است، قرائت می‌شود.» عضو کمیسیون امنیت‌ملی Ùˆ سیاست‌خارجی مجلس با تاکید بر اینکه مسوولان وزارت خارجه الزامی برای Øضور در کمیسیون برای بررسی گزارش ارائه شده ندارند، ادامه داد: از مسوولان وزارت خارجه نیز دعوت می‌شود تا در 12 اردیبهشت با Øضور در کمیسیون به سوالات اØتمالی نمایندگان پاسخ دهند.
گزارش وزارت‌خارجه درباره برجام
به گزارش خبرگزاری Ùارس، وزارت امور خارجه اولین گزارش سه ماهه اجرای برجام (26 دی‌ماه 1394 تا 26 Ùروردین‌ماه 1395) را تقدیم مجلس شورای اسلامی کرد. در بخشی از این گزارش درباره غنی‌سازی اورانیوم آمده‌است: «میزان ماشین‌های سانتریÙیوژ Ùعال در نطنز بر طبق برجام به 5060 ماشین کاهش یاÙته است. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسما تایید کرده است Ú©Ù‡ غنی‌سازی جمهوری اسلامی ایران در تاسیسات نطنز با تعداد 5060 سانتریÙیوژ در 30 آبشار همچنان ادامه داشته Ùˆ Øتی برای یک روز متوق٠نشده است. سانتریÙیوژهای مازاد برای استÙاده در زمان مقتضی جمع‌آوری Ùˆ انبار شده‌اند.»وزارت خارجه درباره میزان ذخایر اورانیوم نیز گزارش داده است: «ذخایر اورانیوم کشور طبق برجام تا میزان 300 کیلوگرم کاهش یاÙته Ùˆ مورد تایید آژانس قرار گرÙته‌اند. مازاد ذخایر به روسیه Ùروخته شده Ùˆ در مقابل آن نزدیک به 200 تن کیک زرد از روسیه Ùˆ قزاقستان خریداری Ùˆ به ایران Øمل شده است.»در بخش دیگری از این گزارش درباره تاسیسات Ùردو آمده‌ است: «براساس برجام تعداد ماشین‌ها در Ùردو به 1044 ماشین کاهش یاÙته است. گزارش آژانس تایید می‌کند Ú©Ù‡ هم‌اکنون تعداد 1044 سانتریÙیوژ در 6 آبشار در یک بال از کارخانه غنی‌سازی Ùردو در Øال چرخش می‌باشد.»وزارت خارجه درباره رآکتور آب سنگین اراک همچنین گزارش داده‌است Ú©Ù‡ «پس از خروج کلاندریا (مخزن) از رآکتور، تاکنون چندین دور مذاکرات ÙÙ†ÛŒ Ùˆ تخصصی با طرÙ‌های خارجی صورت پذیرÙته Ú©Ù‡ با روند خوبی در Øال پیشرÙت است. البته طراØÛŒ رآکتور توسط دانشمندان هسته‌ای کشورمان انجام شده است Ùˆ قرارداد اصلی هم با یک شرکت ایرانی منعقد شده است؛ بنابراین با توجه به توانایی‌های سازمان انرژی اتمی کشورمان اطمینان کامل وجود دارد Ú©Ù‡ پروژه مدرن‌سازی رآکتور اراک، با همکاری یا بدون همکاری 1+5 به سرانجام خواهد رسید. رآکتور جدید Ùˆ مدرن‌سازی شده ضمن ØÙظ ماهیت آب‌سنگین، قابلیت‌ها Ùˆ کارآمدی‌های بیشتری نسبت به رآکتور گذشته دارد.»در بخش دیگری از گزارش وزارت خارجه به مجلس آمده‌است:«متعاقب تلاش Ùˆ همکاری نزدیک وزارت امور خارجه، وزارت اطلاعات Ùˆ وزارت دÙاع در اجرای موÙÙ‚ نقشه راه مورد تواÙÙ‚ با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در خصوص پرونده ابعاد اØتمالی نظامی، شورای Øکام آژانس در بند 9 آخرین قطعنامه خود به تاریخ 15 دسامبر 2015 به صراØت برطرÙ‌ شدن ملاØظات شورای Øکام در این خصوص را اذعان Ùˆ پرونده را مختومه اعلام کرد.»وزارت خارجه درباره لغو تØریم‌ها هم این طور گزارش داده‌است Ú©Ù‡ «رÙع تØریم‌های مرتبط با هسته‌ای دو بعد دارد. اول برچیده شدن Ùˆ از بین رÙتن زیرساخت تمامی این تØریم‌ها Ùˆ دوم رÙع تØریم‌ها در صØنه عمل.»وزارت خارجه در ادامه ØªÙˆØ¶ÛŒØ Ø¯Ø§Ø¯Ù‡â€ŒØ§Ø³Øª:«برچیده شدن Ùˆ از بین رÙتن زیرساخت تØریم‌های مرتبط با هسته‌ای Ú©Ù‡ بعضا از آن با تعبیر «لغو تØریم‌ها روی کاغذ» یاد می‌شود، به Ù„Øاظ Øقوقی Ùˆ سیاسی اهمیت خاصی دارد چراکه تمامی قطعنامه‌ها، قوانین Ùˆ مقرراتی Ú©Ù‡ تØریم‌ها به واسطه آنها وضع شده‌اند را از بین می‌برد.در بخش دیگری از گزارش وزارت خارجه آمریکا آمده‌است:«توق٠اجرای تØریم‌های مرتبط هسته‌ای کنگره، خروج نام بیش از 700 شخص Øقیقی Ùˆ Øقوقی یا هواپیما Ùˆ کشتی از Ùهرست تØریم‌های آمریکا، صدور مجوزهای لازم برای رÙع موانع قانونی Ùروش هواپیمای غیرنظامی Ùˆ قطعات Ùˆ خدمات آن به ایران، صادرات Ùرش Ùˆ اقلام غذایی از ایران Ùˆ رÙع موانع Ùعالیت شرکت‌های تابعه شرکت‌های آمریکایی با ایران، از جمله اقدامات آمریکا در لغو تØریم‌ها اعلام شده‌است.»درباره اقدامات اتØادیه اروپایی هم نیز در این گزارش آمده‌است:«تØریم‌های اقتصادی Ùˆ مالی Ú©Ù‡ مطابق برجام رÙع شده‌اند،‌ آنهایی هستند Ú©Ù‡ توسط اتØادیه اروپایی مرتبط با برنامه هسته‌ای ایران Ùˆ به‌موجب تصمیم شماره 413 Ùˆ مقررات اجرایی شماره 267 وضع شده بودند Ùˆ مجموعه قوانین مدون در Ø§ØµÙ„Ø§Ø Ø§ÛŒÙ† دو سند به تصویب رسیده‌اند.»به‌موجب تصمیم‌های Ùوق، اتØادیه اروپایی علیه جمهوری اسلامی ایران در Øوزه‌های مالی، بانکی Ùˆ بیمه، Ù†Ùت Ùˆ پتروشیمی، کشتیرانی، کشتی‌سازی Ùˆ Øمل‌ونقل، رÙع تØریم‌های Øوزه طلا، Ùلزات گران‌بها، اسکناس Ùˆ سکه، شامل Ùروش، ارائه، خرید، صادرات، جابه‌جایی Ùˆ Øمل‌ونقل طلا Ùˆ Ùلزات گران‌بها من‌جمله الماس Ùˆ خدمات مرتبط من‌جمله تأمین مالی Ùˆ ارائه خدمات امنیتی مرتبط لغو شد. از دیگر اقدامات اتØادیه اروپایی درباره لغو تØریم‌ها می‌توان به خروج 447 شخص Øقیقی Ùˆ Øقوقی ایرانی از لیست تØریم‌ها اشاره کرد. این اشخاص دیگر مشمول Ù…Øدودیت‌های صدور روادید Ùˆ توقیÙ‌ دارایی‌ها نخواهند بود.در این گزارش درباره لغو تØریم‌ها در Øوزه مالی، بانکی Ùˆ بیمه نیز آمده‌است:«در اثر رÙع تØریم‌های Øوزه مالی،‌ بانکی Ùˆ بیمه پس از اجرای برجام، سیستم پیام‌رسانی مالی موسوم به سوئیÙت Ú©Ù‡ قطع آن به مدت چند سال باعث قطع ارتباط بانکی کشورمان با نظام مالی Ù€ پولی بین‌المللی شده بود، مجددا برقرار شد. استÙاده از خدمات سوئیÙت به دلیل ضرورت به‌روزرسانی نرم‌اÙزارها Ùˆ تمهید سایر زمینه‌های Ùنی، در عمل چندهÙته‌ای از روز اجرایی شدن برجام به طول انجامید، اما در Øال Øاضر کلیه بانک‌های کشور، به‌جز معدودی Ú©Ù‡ تØت تØریم‌های غیرهسته‌ای هستند،‌ امکان استÙاده از این خدمت را دارند.»علاوه‌بر این، Øساب‌های بانک مرکزی نزد بانک‌های خارجی Ùعال Ùˆ وجوه مسدود شده، آزاد شدند. بازگشایی Øساب برای بانک مرکزی در ایتالیا، اتریش Ùˆ امارات متØده ازجمله این موارد به‌Øساب می‌آید. روابط بانکی به‌تدریج روند بازگشت به وضعیت عادی را Ø·ÛŒ می‌کند. در دو ماه اخیر قریب به یک میلیارد یورو از عواید Ù†Ùتی به‌Øساب بانک مرکزی نزد بانک EIH واریز شده، Øدود 300 میلیون یورو به بانک‌های مرکزی ایتالیا، دی ساندریو ایتالیا، Ú©ÛŒ بی سی بلژیک، Ù¾ÛŒ ام سی اسپانیا Ùˆ ملی هامبورگ انتقال یاÙته Ùˆ بیش از 2000 گشایش اعتبار صورت گرÙته است.در ادامه این گزارش درباره لغو تØریم‌ها در Øوزه Ù†Ùت Ùˆ پتروشیمی نیز آمده‌است: «ظر٠سه ماه گذشته با تلاش Ùوق‌العاده وزارت Ù†Ùت Ùروش Ù†Ùت خام به Øدود دو میلیون بشکه رسیده است Ùˆ انتظار می‌رود تا یک سال دیگر به سق٠قبلی بازگردد.»
در بخش دیگری از گزارش وزارت خارجه آمده: «انعقاد قراردادهای مهم برای نوسازی ناوگان هوایی کشور از جمله قراردادهای خرید هواپیما با ایرباس Ùˆ شروع مذاکره با بوئینگ، تÙاهم‌نامه با شرکت ونسی Ùرانسه برای ساخت، بهره‌برداری Ùˆ واگذاری Ùرودگاه‌های مشهد Ùˆ اصÙهان، تÙاهم‌نامه با شرکت آدپ Ùˆ بوئینگ Ùرانسه برای ساخت، بهره‌‌برداری Ùˆ واگذاری مجموعه پایانه‌های Ùرودگاه امام خمینی (ره) Ùˆ قرارداد خرید چند هواپیما با ایتالیا نیز متعاقب رÙع موانع خرید هواپیمای مساÙری طبق برجام مقدور شد.»در انتهای این گزارش تاکید شده ‌‌است: «بزرگ‌ترین مشکل Ùˆ چالشی Ú©Ù‡ برجام با آن مواجه است یک Ùضای اعتمادبخش Ùˆ اطمینان‌ساز در کشور برای طرÙ‌های خارجی است.»
