چگونه اشتغالزايي کنيم؟

به گزارش خبرگزاري موج، دنياي اقتصاد نوشت: بسياري از اين بازار‌هاي خدمات را مي‌توان مثال آورد که در صورت ايجاد آنها، ميزان اشتغال افزايش مي‌يابد و اگر به ازاي اين اشتغال و گسترش بازار خدمات، نقدينگي نيز رشد يابد، عملا با کمترين هزينه مي‌توان ايجاد اشتغال کرد. از سوي ديگر بسياري از کارشناسان معتقدند که اصلاح بيمه و خدمات اجتماعي نيز مي‌تواند منجر به کاهش بيکاري شود؛ بنابراين بدون هيچ شکي مي‌توان؛ با اصلاحات ساختاري و تعريف بازار‌ها، ميزان اشتغال را افزون كرد. اما مساله آن است که اشتغال پايدار آن هم به اندازه‌اي که نرخ بيکاري ما را تک رقمي و به سطح طبيعي زير 5 درصد برساند تنها با اين ابزار ميسر نيست. پس چه ابزاري لازم است؟ براي توليد شما نيازمند نيروي کار و سرمايه هستيد. البته عوامل توليد بيش از اين دو هستند، اما اين دو نهاده، اصلي‌ترين آنها است. اشتغال در صورتي رخ مي‌دهد که توليدي انجام شود و براي راه افتادن فرآيند توليد، نياز به سرمايه است. اينکه همواره شاهد آن هستيم که در کشور‌هاي در حال توسعه و کمتر توسعه يافته، ميزان بيکاري بيشتر است، به آن علت است که سرمايه‌اي وجود ندارد که به ازاي آن بتوان نيروي کاري را استخدام کرد و توليد را افزايش داد و به رشد اقتصادي بالاتر رسيد. کمبود انباشت سرمايه کليد اصلي بيکاري و در جا زدن اقتصاد است. اگر مي‌خواهيم اشتغالي پايدار را براي اقتصاد خود به ارمغان آوريم، چاره‌اي جز توليد نداريم و توليد بدون سرمايه محقق نمي‌شود. در حالي که آمار نشان مي‌دهد که ابزار تحصيل بيشتر براي به تعويق افتادن ورود جوانان به بازار نيروي کار آرام‌آرام دارد رنگ مي‌بازد، آمار نشان مي‌دهد که روند تشکيل سرمايه ثابت خالص نيز در ايران نزولي است؛ به اين معنا که استهلاک بيش از سرمايه‌گذاري است و به اين شکل کمتر اقتصادداني را مي‌توان سراغ آورد که باور داشته باشد در شرايط فعلي بتوان به راحتي براي عرضه‌کنندگان نيروي کار، اشتغالزايي کرد. تقاضاي نيروي کار از سوي کارفرمايان صورت مي‌گيرد و در اقتصادي که از تب و تاب افتاده است، اين تقاضا هر روز کوچک و کوچک‌تر مي‌شود. اگرچه برخي به فکر مي‌افتند که با استخدام دولتي ايجاد اشتغال کنند و مي‌انگارند که مي‌توان بدون توليد افراد را سرکار گذاشت، اما اين در حقيقت سر کار رفتن کل اقتصاد است که شما افراد را براي انجام هيچ استخدام مي‌کنيد که در بسياري از اوقات از توليد مي‌کاهند. از همين روي هم وقتي شرکت‌هاي دولتي خصوصي مي‌شوند بسياري از اين نيروهايي را که نبايد استخدام مي‌شدند، اخراج مي‌کنند و در عين حال توليدشان افزون مي‌شود. اگر بپذيريم راه با دوام اشتغالزايي، سرمايه‌گذاري و فراهم کردن شرايط بهتر براي رشد اقتصادي است، بايد بپرسيم که چه عواملي موجب شده است تا سرمايه‌گذاري در کشور کاهش يابد؟ اين همان پرسشي است که بايد براي عدم رشد اقتصادي نيز به آن پاسخ دهيم. آري اکنون اقتصاد ايران براي حل بسياري از مشکلاتش نيازمند سرمايه‌گذاري بخش خصوصي است؛ اما ما هنوز نتوانسته‌ايم شرايطش را فراهم کنيم. دکتر پويا جبل عاملي