شاخص ارزيابي صفات رئيس‌جمهور

به گزارش خبرگزاري موج، تهران امروز نوشت: پيروزي انقلاب اسلامي در سال پنجاه و هفت، نه فقط برگ تازه‌اي در تقويم سياسي ايران، كه فصلي نو در منطقه و جهان رقم زد. نهضتي با بنيان فكري مستقل و مجزا از گفتمان‌هاي فكري غالب كه مدعي راهي تازه براي اداره جامعه بود و مي‌خواست كارآمدي دين در اداره جوامع مدرن را در دهه‌هاي پاياني قرن بيستم اثبات نمايد. دهه اول استقرار نظام اسلامي ايران، مقارن با مهيب‌ترين توطئه‌هاي داخلي و بزرگ‌ترين و طولاني‌ترين جنگ تاريخ معاصر شد تا مسير تثبيت، برخلاف تجربه‌هاي مشابه قريب به 10 سال به طول انجامد. همداستاني تقريبي تمام جهان براي خاموش كردن اين حركت،تحريم‌هاي همه جانبه،جنگ تمام عيارو همه و همه آزمون‌هاي سخت اين دهه بودند كه در پايان با ارتحال بنيانگذار نهضت،حضرت امام(ره)، و آغاز زعامت و ولايت رهبر معظم انقلاب، تكليف ملت و نظام را در ادامه مسير سنگين‌تر از پيش ساخت. صدارت سه رئيس‌جمهور در اين دوره بيست و چهار ساله، فصلي مهم و طولاني از انقلاب اسلامي است كه براي بررسي آن مي‌توان دو روش را متصور شد. نخستين نگاه، نگاه گروه‌گرايانه است كه در آن هر جرياني با توجه به نسبت خود با در اختيار داشتن قدرت اجرايي يا تقنيني به بررسي مي‌پردازد. در اين روش همواره دوره‌اي كه آن گروه در مسند بوده، موفق،سفيد، افتخارآميز و بي‌اشكال و هرگاه آنها در قدرت نبوده‌اند، همه چيز ناكارآمد،سياه،شكست خورده و پر اشكال است. اين نوع نگاه سياه و سفيد، اجحاف به تاريخ و مخاطب و ناشي از روش انحصارطلبانه است كه هر چيز غير از خود را به تمامي نفي مي‌كند. روش ديگر، آن نگاهي است كه در آن نقات قوت و ضعف در كنار هم و با توجه به مقتضيات زماني هر دوره در كنار هم ديده شود. در اين روش، بررسي نقاط ضعف نه با هدف مچ‌گيري و تخريب رقيب كه با نگاهي علمي و به قصد اصلاح روش‌ها و بررسي نقاط قوت نه با هدف خود تعريفي يا مداهنه كه به قصد ارتقا، بهبود و يافتن راه‌هاي مشابه صورت مي‌پذيرد. خطاب راهبردي مقام معظم رهبري در مورد ضرورت برخورداري رئيس‌جمهور آينده از نقاط قوت دولت‌هاي گذشته و مبري بودن از نقاط ضعف آنها مويد همين روش و چشم‌اندازي براي بررسي برهه بيست و چهار ساله گذشته جمهوري اسلامي است و تعبير ايشان كه: «در سلسله دولت‌هايي كه پشت سر هم مي‌آيند بايد رو به پيشرفت باشيم. رو به تعالي و تكامل باشيم. تدريجا بهترين‌هاي خودمان را بفرستيم، هر كسي مي‌آيد، پايبند به انقلاب، پايبند به ارزش‌ها، پايبند به منافع ملي، پايبند به نظام اسلامي، پايبند به عقل جمعي،پايبند به تدبير باشد.» چارچوب فكري و نظري اين روش را ترسيم مي‌نمايد. در نقطه عزيمت و آغاز اين بررسي، لازم است كه شاخص و معياري براي نقاط ضعف و قوت در دست داشته باشيم. بي‌شك از منظر يك تحليلگر با گرايش‌هاي گروهي و جناحي،اين نقاط با توجه به كارنامه همان گروه تبيين مي‌شود كه لاجرم ما را به همان نگاه سياه و سفيد خواهد كشاند اما اگر بپذيريم كه بنيان‌هاي نظري و اجرايي امام و رهبري، قانون‌اساسي، منطق و عرف عقلا و كارشناسان جامعه مبناي بررسي‌ها قرار گيرد، قوت‌ها و ضعف‌ها به دور از تعصب و جزمي‌انديشي به دست خواهد آمد. از نظر روش بررسي نيز شايد «رويكردها و جهت‌گيري‌هاي» هر دولت ملاك مناسبي براي تطبيق آنها وروش‌هاي ناشي از آن با ملاك‌هاي قوت و ضعف باشد. ادبيات، عناصر اجرايي فعال در هر دوره،حاميان و بدنه اجتماعي هر دولت، نوع تعامل با قواي ديگر و ساير مراكز قانوني فعال در نظام،شعارها، روش‌هاي سياست خارجي و... مصداق‌هايي هستند كه براي يك نتيجه مفيد و علمي، موثر خواهند بود. اهميت دوره پيش روي با توجه به چالش‌ها و مشكلات مختلف جامعه از يك‌سو و ظرفيت‌ها و فرصت‌هاي بي‌شمار رشد و پيشرفت جامعه در آغازين سال‌هاي دهه پيشرفت و عدالت در جمهوري اسلامي ضرورت اين بررسي‌ها را براي يك انتخاب شايسته و كارآمد بيش از پيش مي‌سازد و صاحب اين قلم بر آن است تا در سلسله نوشته‌هايي بر شناخت ضعف‌ها و قوت‌هاي بيست و چهار سال گذشته بكوشد و اميدوارم كه در اين مسير صاحبان انديشه و قلم با نظرات خود بر غناي اين مباحث به اميد روزهاي بهتر براي ايران اسلامي بيفزايند.